Ciągłość działania po incydencie - jak przygotować firmę na awarię, atak lub ludzki błąd?
Awaria lub cyberatak są w stanie sparaliżować systemy całej organizacji w ciągu kilku minut. Nawet jeśli informatycy szybko odzyskają utracone pliki, pracownicy zazwyczaj nie są w stanie natychmiast wrócić do swoich obowiązków. Dlatego trzeba dużo wcześniej zbudować zapasowe środowisko informatyczne. Dowiedz się, jak przygotować firmę na nieprzewidziane zdarzenia i zapewnić ciągłość działania po incydencie.
Dlaczego kopia zapasowa nie wystarczy, by firma mogła pracować dalej?
Sama kopia to tylko zbiór danych i jest bezużyteczna bez odpowiedniego środowiska, w którym można ją uruchomić. Nawet jeśli na dyskach masz wszystkie pliki, nie zaczniesz na nich pracować, dopóki nie podłączysz ich pod sprawne serwery i nie przywrócisz całego zablokowanego oprogramowania.
To jeden z powodów, dla którego Twoja organizacja musi mieć gotowy system do szybkiego startu. Aby to osiągnąć, wdróż po prostu profesjonalny backup i od razu podepnij pod niego zapasowe środowisko, które przejmie na siebie cały ruch po awarii.
Które procesy firma musi utrzymać po incydencie?
Gdy sieć jest sparaliżowana, nie da się uruchomić wszystkich systemów jednocześnie. Trzeba wtedy odpowiednio rozdzielić dostępne zasoby serwerowe i w pierwszej kolejności przywrócić procesy istotne dla prawidłowego działania firmy.
Komunikacja
Awaria poczty odcina zespół od starszych wiadomości i ważnych załączników. W efekcie tego pracownicy tracą bezpieczny kanał, w którym przesyłają sobie pliki. Aby udostępnić im nowe narzędzie, uruchom zapasowy komunikator poza główną infrastrukturą. Dzięki temu przekażą sobie ocalałe dokumenty i wrócą do pracy.
Do takiej wewnętrznej grupy nie zaprosisz kontrahentów, dlatego warto wcześniej umieścić na stronie internetowej awaryjne numery telefonów, pod które będą mogli zadzwonić bezpośrednio do firmy.
Sprzedaż i obsługa klienta
Aby handlowcy mogli prowadzić sprzedaż także podczas awarii, przygotuj dla nich wcześniej papierowe formularze. Pozwolą szybko zapisać ustalenia wynegocjowane z klientem, a następnie przekazać je wyznaczonemu koordynatorowi.
Koordynator wprowadzi zebrane dane do awaryjnego arkusza i będzie na bieżąco kontrolować wydany towar.
Finanse i dokumenty
Jeśli system księgowy przestanie działać, firma może szybko opóźnić płatności dla dostawców, a to grozi wstrzymaniem kolejnych dostaw. Warto więc wcześniej wyznaczyć osobę odpowiedzialną za awaryjne regulowanie najpilniejszych faktur.
Dostęp do najważniejszych systemów
Priorytetowo przywracaj bazy magazynowe oraz oprogramowanie ERP, jeśli to od nich zależy bieżące funkcjonowanie firmy. Gdy te systemy są niedostępne, zespół traci możliwość kompletowania zamówień i sprawdzania stanów magazynowych.
Jak przygotować infrastrukturę z wyprzedzeniem? Sprawdź: Bezpieczeństwo systemów informatycznych w firmie i organizacji. Co musisz wiedzieć?
Co musisz włączyć najszybciej po awarii?
W pierwszej kolejności po awarii wytypuj te zadania operacyjne, które wpływają na płynność finansową firmy. Następnie określ maksymalny akceptowalny czas awarii dla każdego z nich z osobna.
Czytaj także: Atak ransomware na wrocławski sanepid - a czy Twoja organizacja jest gotowa?
Sama procedura zapisana w dokumencie nie gwarantuje, że organizacja poradzi sobie z kryzysem. Znacznie większą wartość mają regularne ćwiczenia, które pozwalają zweryfikować gotowość zespołu i wykryć słabe punkty. Jak je przeprowadzić?
Zorganizuj symulację awarii, odcinając dostęp do wybranych systemów lub infrastruktury. Dzięki temu sprawdzisz, czy pracownicy potrafią realizować najważniejsze zadania, takie jak przyjmowanie zamówień czy obsługa klientów, korzystając z wcześniej przygotowanych procedur awaryjnych. Taki test pozwala ocenić, które obszary wymagają dopracowania, zanim dojdzie do rzeczywistego incydentu.
Przećwiczysz to bezpiecznie, wykorzystując informacje z naszego artykułu: Ćwiczenia incydentowe w firmie: scenariusz 90 minut dla Zarządu.
Jaka jest rola zarządu, IT i partnerów technologicznych w obsłudze awarii?
Po awarii liczy się szybki podział odpowiedzialności. Zarząd powinien jak najszybciej zatwierdzić niezbędne wydatki, aby nie opóźniać działań naprawczych. Następnie zespół IT może przystąpić do oczyszczania zainfekowanych systemów, a zewnętrzny partner technologiczny uruchomić zapasową infrastrukturę.
Jasny podział ról i właściwa kolejność działań pozwalają sprawniej przywrócić ciągłość działania. Warto wcześniej przypisać odpowiedzialność za poszczególne zadania:
- zablokuj intruza - na samym początku zewnętrzny zespół SOC musi odciąć ruch w sieci, żeby wirus nie przeszedł na kolejne serwery;
- uruchom budżet - zarząd musi zaakceptować nagłe wydatki, aby technicy w ogóle dostali środki na ratowanie sprzętu;
- wyczyść sprzęt - wtedy lokalni informatycy mogą od razu przystąpić do formatowania zawirusowanych dysków w biurze;
- włącz kopie zapasowe - na samym końcu partner technologiczny dostaje zielone światło, by uruchomić czyste systemy w chmurze i przywrócić firmę do życia.
Sprawdź, czy Twoja firma potrafi nie tylko odzyskać dane, ale też wznowić kluczowe procesy w akceptowalnym czasie.
